Nay tình hình có phần im ắng, thực chất hơn, nhưng hình ảnh hào nhoáng của tế bào gốc vẫn tiếp tục làm nhiều người lóa mắt, đến mất phương hướng...

Có nhiều loại tế bào gốc

Tế bào gốc là tế bào số 0, có khả năng nhân lên và biệt hoá thành một hoặc nhiều loại tế bào lục phủ ngũ tạng. Cô gọn, có hai thể tế bào gốc: tế bào gốc phôi (ESC) tùy ý thiên biến thành tất thảy tế bào đích khi cần, và tế bào gốc trưởng thành (ASC), mất tính vạn năng, chỉ giữ lại ít bài biến hóa tối thiểu. Chẻ nhỏ còn có tế bào gốc trung mô (MSC), tế bào gốc tái lập trình (iPS)...

Tế bào gốc “cải lão hoàn đồng”, sao ta cứ già, bệnh, ngủm?

Đời như mơ nếu ESC giữ nguyên tính thiên biến, hỏng tim thay tim, cụt chân lắp chân mới. Tiếc là ESC xong việc sớm, còn đám ASC thì tịt ngòi, sinh lão bệnh tử từ ấy mà ra. Thiệt tình thì ASC vẫn được giao quyền biệt hóa, có điều tối thiểu, cơ sinh cơ, máu sinh máu. Đây là vốn sửa chữa, thay thế giới hạn cho một số cơ quan trọng yếu, như da làm sẹo, xương nối chỗ gãy... 

Tế bào gốc làm được gì cho sức khỏe?

Tế bào gốc được ví như “đấng cứu thế” của y học, đặc biệt y học tái tạo. Mọi con bệnh cần sửa chữa, phục hồi, thay thế, đều là thân chủ của tế bào gốc - từ ung thư, tim mạch, parkinson, tiểu đường typ 1, alzheimer, tự kỷ, đa xơ cứng, đến đột quỵ, chấn thương tủy sống... Qua ESC, thậm chí ASC, tim, thận, da, cơ... được sản xuất cả loạt như nguồn “linh kiện” thay thế. Nghe thì bốc, thực ra chỉ có vài liệu pháp tế bào gốc được công nhận và thành công “mắt thấy tai nghe” như bệnh máu ác tính, còn lại cần hoàn thiện thêm hay còn nằm trong ngăn kéo...

Làm đẹp da, “hưởng sái” tế bào gốc hơn hết thảy?

Loại tạng cần sửa chữa, thay thế, bù đắp nhiều hơn hết thảy, ai trồng khoai đất này ngoài làn da. Thí điểm, sự lão hóa làm bà cô mặt xuống sắc, đứng sau lắm trễ nãi của làn da, vào tay tế bào gốc coi như hết phép? Giản lược, thì có hai cách cải lão hoàn đồng da bằng tế bào gốc. Một là đưa hoạt chất (cytokine, hormone...) có chức năng bảo sinh, kích hoạt tế bào gốc có sẵn; hai là bơm trực tiếp tế bào gốc nguyên con vào cho dân chuyên xử lý. Nguồn lấy từ phôi, cuống rốn, nước ối, da, mỡ, tủy, răng và cả rau củ quả... 

Coi chừng “bán lúa giống” với tế bào gốc làm đẹp?

Không có phụ nữ xấu, chỉ có phụ nữ không biết xài tế bào gốc làm đẹp? Khoan bàn hiệu quả, chỉ điểm sơ vài khoản ít xít ra to, lãng tai không sợ pháo, đủ rõ nội tình. Tế bào gốc là tế bào sống, phải được nuôi ăn hoặc ngủ đông. Trang bị tận răng như phòng thí nghiệm mà còn trần thân, thì trong mấy lọ tế bào gốc để khơi khơi, có gì ngoài một đống tế bào chết? Hầu hết mỹ phẩm tế bào gốc có nguồn... thực vật, mà cây cỏ ăn nhập gì với da người? Chưa kể còn bị hệ miễn dịch đuổi như đuổi tà! Tế bào gốc, dù từ nguồn tự thân, không phải cứ quăng đâu là mọc đấy. Đơn cử, tế bào gốc thửa từ mạng mỡ đem cấy… da mặt, không lạc quẻ vô duyên thì cũng dở người râu ông cắm cằm bà! Không ít ca tai biến kinh dị, như tiêm tế bào gốc da mặt lại mọc... xương trong mắt, mọc bướu trong người…

Lên mạng tìm là có đầy tế bào gốc, có gì đó sai sai?

Nếu không tiền hô hậu ủng, thì chí ít tế bào gốc phải được đưa vào bằng đường máu, còn thoa thoa xức xức mà tính ăn dày chỉ có đùa. Nhiều nơi bán mỹ phẩm mạnh miệng tuyên bố, sản phẩm làm từ tế bào gốc “nguyên chất” các kiểu. Nhưng thực ra, kiểu này chỉ ở dạng cung cấp chất bổ trợ, thậm chí chất chống oxy hóa, collagen, bán xôn đầy chợ...

Hóa ra tế bào gốc làm đẹp là “sống ảo”? 

Phép mầu của tế bào gốc là có thật, có điều không vạn năng trong sử dụng, ít ra với trình độ y học hiện nay. Dù thế nào, chúng phải được dùng đúng kỹ thuật, đúng tầm một vi diệu của tạo hóa. Xài tế bào gốc kiểu nôm na mách qué, đa phần là bánh vẽ, mà là bánh đắt tiền, coi như thua trắng! Nếu coi tế bào gốc như một dạng “game” qua hàng tỉ năm tiến hóa, thì tội cho những ai nghĩ sẽ thắng chúng dễ dàng chỉ với ít mũi tiêm, vài lọ kem thoa, và mấy câu chào hàng có cánh...